به نام خدا
عزت نفس
عزت نفس عبارت است از احساس ارزشمند بودن ، عزت نفس و خودارزشمندي از اساسي ترين عوامل رشد مطلوب شخصيت دانش آموزان محسوب مي شود . حس ارزشمند بودن هر فرد از مجموع افکار ، احساس ها ، عواطف و تجربيات او در طول زندگي ناشي مي شود . مجموعه برداشت ها و تجربه هايي که فرد از خويش دارد ، باعث مي شود که نسبت به خود احساس خوشايند و يا برعکس احساس بي ارزشي بنمايد .
عزت نفس ، از مهمترين عوامل تعديل کننده فشار رواني - اجتماعي بوده و بر زمينه هاي روابط خانوادگي ، تعامل هاي اجتماعي ، موفقيت تحصيلي ، تصور بدني و احساس خود ارزشمندي کلي مبتني است وميزان اهميت اين زمينه ها با توجه به تفاوت هاي فردي و رشد فرد تغيير مي کند .
نحوه برخورد ، پذيرش ، دوست داشتن و مساعدت با دانش آموز ، وي را براي ايفاي نقش هاي اجتماعي و برطرف ساختن نيازهايش ياري مي دهد . رشد و حفظ احساس ارزشمندي مثبت منحصراً برحسب تجربه دانش آموزان از احترام ديگران نسبت به ايشان در نظر گرفته مي شود . ارتباط و پيوند افراد خانواده و رعايت احترام متقابل يکديگر ، در سلامت رواني - جسماني دانش آموز تأثیر بسزائی دارد ، به گونه ای که الگوهای رفتاری وی را در بزرگسالی بنيان نهاده و موجبات امنيت خاطر و عزت نفس را در وی فراهم مي آورد . به تدریج که کودکان به سوي نوجوانی مي روند ، پذيرش اجتماعي توسط همسالانش نقش مهمتري نسبت به خانواده در شکل گيري عزت نفس کلي آنان ايفا مي کند . هر چه خود ايده آل فرد با خود و يا خويشتن وي نزديکتر باشد ، عزت نفس او بيشتر و شخصيت او متعادل تر است . خود ايده آل يا آرماني ، مجموعه ويژگيهاي شخصي و شخصيتي است که ما دوست داريم واجد آن باشيم . اين تمايل ، ممکن است هدفي فردي و ذهني باشد که ما در تخيل خود مي خواهيم به آن دست يابيم و با تصويري است که ميل داريم از خود به ديگران نشان دهيم . خودايده آل ، ممکن است بسيار دور از واقعيت و غيرقابل دسترس باشد . خودپنداري نيز به معناي نگرش ، ادراک و برداشتي است که شخص از خود دارد و محور اصلي اين پندار ، عبارتست از نام شخص ،احساساتش نسبت به اندام و بدن خود ،تصور از کل بدن ، جنسيت ، سن و يا حتي طبقه اجتماعي - اقتصادي ، مذهب ، پيشرفت هاي فردي و يا هر عامل ديگري که او را از ديگران جدا مي سازد . اگر تصور از خود مثبت و نسبتاً متعادل باشد ، شخص داراي سلامت رواني است ، برعکس اگر خود پنداري شخص منفي و نامتعادل باشد او از لحاظ رواني ناسالم شناخته مي شود . تصوري که فرد از خود دارد در تعيين روابط با ديگران نيز سهم عمده اي دارد .
تغييرات عزت نفس دانش آموزان را مي توان با دو عامل تبيين کرد :
۱ - تجربه قبلي آنان نسبت به حمايت ديگران
۲ - احساس توانا بودن در حوزه هاي مهم زندگي
گذشته از اين ، تفاوت هاي مهم فردي به ميزان قابل توجهي در پيدايش عزت نفس کمک مي کنند .
ادامه دارد
فعلاً![]()
به نام خدا

در بارگاه قدس که جای ملال نیست
سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است
به نام خدا
(قسمت دوم)
يادداشت برداري علمي (درخت حافظه)
مقدمه: درخت حافظه روش علمي يادداشت برداري است كه بوسيله آن مي توان شكل كلي موضوع و ارتباط بين نكات مختلف را نشان داد. شكل جاي گيري مطالب در درخت حافظه به گونه اي است كه يادآوري و دوره مطالب را بسيار آسان مي كند. با خواندن اين مقاله با اين روش آشنا خواهيد شد.
در اين روش مطالب بصورت فهرست وار نوشته نمي شوند بلكه شكل شاخه اي دارند، به اين گونه كه موضوع اصلي و درجه اهميت مطالب و ارتباط بين آنها بصورت كاملا مشخص نشان داده مي شود. مزيت ديگر اين روش آن است كه به راحتي مي توان مطالب جديد را به درخت حافظه تكميل شده اضافه كرد، بدون آنكه نظم مطالب از بين برود، در يادداشت برداري معمولي اين كار امكان ندارد.
مهم تر از همه اينكه شكل ظاهري درخت حافظه در به خاطر آوردن مطالب كمك بسياري مي كند. اگر شما شكل درخت حافظه را به خاطر بياوريد و آن را در ذهن خود ترسيم كنيد، مطمئنا مطالب ذكر شده در آن و ترتيب جاي گيري آنها را نيز به خاطر خواهيد آورد. چون در اين روش براي درك مطالب و ارتباط آنها با يكديگر قسمتهاي بيشتري از مغز فعال مي شود و يادآوري آسان تر خواهد شد.
درخت حافظه علاوه بر يادداشت برداري در موارد زير نيز كاربرد دارد:
- خلاصه كردن مطالب
- تنظيم مطالبي كه از منابع مختلف گردآوري شده است.
- بررسي مسائل دشوار و پيچيده
- ايجاد طرحي كلي از موضوع مورد مطالعه
ترسيم درخت حافظه
براي ترسيم درخت حافظه به ترتيب زير عمل كنيد:
1- موضوع اصلي را در پايين صفحه بنويسيد و دور آن خط بكشيد. سپس از اين قسمت خطي را به طرف بالاي صفحه امتداد دهيد.
2- سپس خطوطي را از خط اصلي انشعاب دهيد و نكات مهم مرتبط با موضوع را در كنار اين خطوط بنويسيد.
3- اگر مطالب ديگري در ارتباط با نكات قبلي وجود دارد، خطوط قبلي را انشعاب داده و آن مطالب را بنويسيد.
4- خطوط قبلي را باز هم انشعاب داده و مطالب جزئي تر را در كنار آنها بنويسيد. (همانطور كه مي بينيد اين شكل دقيقا شبيه درختي است كه شاخههاي آن به همه طرف پراكنده شده است. البته محدوديتي در شكل ظاهري درخت حافظه وجود ندارد، فقط بايد به اين نكته توجه داشت كه موضوع اصلي در پايين و گوشه صفحه قرار گيرد و مطالب ديگر به ترتيب اهميت از آن منشعب شوند.
بعدها مي توانيد مطالب جديدتر را نيز به همين ترتيب به درخت حافظه اضافه كنيد.
وقتي به ترسيم درخت حافظه مسلط شديد، مي توانيد از آن بعنوان بهترين وسيله براي دوره مطالب و يا خلاصه نويسي استفاده كنيد. بنابراين سعي كنيد اين مهارت را در خود پرورش دهيد.
توصيههاي زير در پرورش اين مهارت به شما كمك مي كند:
- در بالاي صفحه تاريخ رسم درخت حافظه را بنويسيد.
- از كلمات و عبارات كوتاه و كليدي استفاده كنيد.
- مطالب را بصورت كلمات و عبارات كليدي بر روي درخت حافظه يادداشت كنيد و از توضيحات اضافي به پرهيزيد. بخاطر داشته باشيد كه فقط 20% اطلاعات بايد بر روي درخت نوشته شود و 80% بقيه در حافظه نگهداري مي شود. در هنگام دوره كردن اگر چند بار كلمات كليدي را مرور كنيد، ذهن فعال شده و بقيه مطالب را به ياد خواهيد آورد.
- خوش خط و خوانا بنويسيد. كلمات را با فاصله و خوانا بنويسيد تا در خواندن آنها دچار مشكل نشويد.
- براي مشخص كردن مطالب متفاوت، از رنگهاي مختلف استفاده كنيد. اين كار از سردرگمي شما جلوگيري كرده و به فهم مطلب كمك مي كند. مي توانيد شاخه اصلي را با يك رنگ مشخص كرده و شاخههاي منشعب شده را با رنگ ديگري و به همين ترتيب تا آخر.
- از نشانهها و تصاوير استفاده كنيد. در جايي كه لازم است از نشانهها و نقاشيهاي كوچكي كه برايتان معني دار و مرتبط با موضوع است، استفاده كنيد. زيرا هنگام يادآوري مطالب، تصاوير سريع تر از كلمات به ذهن خطور مي كنند و راحت تر به ياد آورده مي شوند.
و نكته آخر اينكه، حتما يك بار اين روش را امتحان كنيد تا تاثير مثبت آن را شخصا تجربه نماييد و سپس آن را بعنوان يكي از مهارتهاي يادگيري به كار بنديد.
پایان
گروه مشاوره اردکان![]()

به نام خدا
اینبار قصد داریم با همزمانی شروع مدرسه وکلاس ودرس در ارتباط با یاداشت برداری مطالبی را در دوقسمت (یاداشت برداری در کلاس ویاداشت برداری منظم)ارائه کنیم
(قسمت اول)
يادداشت برداري در كلاس
مقدمه: يادداشت برداري يكي از مهمترين مهارتهاي يادگيري است كه به شما در فهم مطالب بسيار كمك مي كند. اگر جزوه اي دقيق و منظم داشته باشيد مي توانيد آن را ساليان سال نگه داشته و در مراحل مختلف تحصيل از مطالب آن بهره ببريد. با دنبال كردن مراحل زير و تمرين آنها، مي توانيد اين مهارت را در خود پرورش دهيد.
به نكات زير توجه كنيد:
1- هنگام شروع كلاس براي يادداشت برداري آماده باشيد. وسايل خود را پيش از شروع كلاس آماده كنيد.
2- عوامل مزاحم را از خود دور كنيد. صحبت كردن، خوردن، خنديدن و مسائلي از اين قبيل يادداشت برداري شما را دچار اشكال مي كنند.
3- بطور فعالانه در بحث و موضوع درس شركت كنيد. سؤال كنيد. پاسخ دهيد و اشكالات خود را بپرسيد.
4- به صحبتهاي معلم با دقت گوش كنيد. به مطالبي كه معلم بر روي آنها تاكيد مي كند، دقت كنيد. به دنبال عباراتي نظير اين باشيد: " نكته مهم اين است كه …"، " بطور خلاصه مي توان گفت كه… ". مطالبي را كه معلم بر روي تخته مي نويسد، يادداشت كنيد.
5- نكات مهم درس را تشخيص دهيد. مطمئن شويد كه نكات مهم را به درستي تشخيص داده و يادداشت كردهايد.
توجه داشته باشيد كه اگر معلم مطلبي را چند بار تكرار مي كند، احتمالا آن مطلب بسيار مهم است.
يادداشت برداري آگاهانه و منظم
1- لازم نيست تمام كلمات معلم را بنويسيد.
2- فقط نكات مهم و مطالب اصلي را يادداشت كنيد.
3- از كلمات كليدي استفاده كنيد و حروف اختصار بكار ببريد تا سرعت نوشتن شما بيشتر شود.
4- مطالب را بطور واضح بنويسيد تا در مرور آنها به اشكال بر نخوريد.
5- هنگامي كه معلم مطالب مهمي را توضيح مي دهد، ابتدا به دقت گوش كنيد و سپس آن مطلب را بطور خلاصه بنويسيد.
6- جزوه شما بايد خلاصه اي از يك درس باشد، به اين صورت كه:
الف- موضوع اصلي را بالاي صفحه بنويسيد.
ب- نكات مهم مربوط به آن موضوع را شماره گذاري كرده و به ترتيب بنويسيد.
ج- در زير هر مطلب، جزئيات مربوط به آن را بنويسيد و با حروف الفبا نشانه گذاري كنيد.
بعد از كلاس
1- بلافاصله بعد از كلاس يادداشتهاي خود را مرور كنيد، در اين هنگام ذهن شما آمادگي بيشتري براي اين كار دارد.
2- نكات مهم را مشخص كرده و نكات غيرضروري را حذف كنيد.
3- زير نكات و مطالب مهم خط بكشيد.
4- اگر مطلبي به نظرتان مي رسد، به آنها اضافه كنيد.
5- جزوهها را دسته بندي و تنظيم كنيد.
با مرور و تنظيم جزوهها، ده دقيقه بعد از كلاس، در وقت خود صرفه جويي كنيد. توجه داشته باشيد كه هرچه ديرتر اين كار را انجام دهيد، تنظيم و تشخيص مطالب مهم براي شما سخت تر مي شود و زمان بيشتري مي گيرد.
(ادامه دارد)
فعلاً![]()

به نام خدا
راههای مقابله با فراموشی و بهسازی حافظه
(قسمت دوم)
5- بسط اطلاعات : در بسط دادن مطالب ، به اطلاعات تازه و نو ، از طريق ربط دادن آنها به اطلاعات حافظه دراز مدت ، معني مي بخشيم ، براي اين كار لازم است به روابط منطقي ما بين مواد و مطالب توجه كنيد و مواد و محتواي مطالب را به تجربيات خود ربط دهيد اطلاعات و ايدههاي كلي را در ذهن خود ترسيم كنيد و ايدههاي جديد را به مطالب از قبل دانسته خود ربط دهيد و وقايع را در ذهنتان ببينيد و بشنويد .
6- تدابير ياد يار : تكنيكهايي كه به ما، در به ياد آوردن آنچه حفظ كرده ايم كمك مي كند تدابير يا وسايل ياد يار ناميده مي شوند. در تكنيكهاي تدابير ياد يار از تصوير سازي ذهني استفاده فراواني به عمل مي آيد.
الف ) تصوير سازي ذهني : در هنگام خواندن مطالب سعي كنيد تصوير ذهني از آن براي خود بسازيد و در صورت امكان عملا" آن را انجام دهيد اگر بتوانيد تصاوير مطالب خوانده شده را در ذهن ايجاد كنيد خيلي راحت تر مي توانيد آنها را بخاطر بسپاريد.
ب ) روش قافيه سازي : در اين شيوه بايد به طور آهنگين و با استفاده از مواد و مطالب آموزشي ، وزن و راههاي مقابله با فراموشي و بهسازي حافظه 4 آهنگ خاصي به آنها ببخشيد و بدين طريق يادگيري و يادآوري آنها را آسانتر سازيد .
ج) روش مكان يابي : در اين شيوه بايد به هنگام يادآوري مطالب ، مكان اشياء را در ذهن مجسم نمائيد . مكانهاي انتخاب شده بايد برايتان كاملا" آشنا باشند تا ياد آوري آنها به سهولت انجام گيرد .
د ) روش كلمه آويز : بدين منظور فرد بايستي ليستي از كلمات هم وزن و قافيه را حفظ كند و پس از آن ما بين كلمات ليست و موادي كه مي خواهد آنها را به حافظه بسپارد. ارتباط برقرار كند.
ر ) روش كلمه كليد : در اين روش با استفاده از يك كلمه آشنا ، دو كلمه را به هم ربط داده و آنان را به طور معنا دار به حافظه بسپاريد براي يادگيري زبانهاي خارجي اين شيوه بسيار مفيد است .
ز ) روش تقطيع : با استفاده از اين روش مي توان اطلاعات را به واحدهاي كوچك تقسيم بندي كرد . مثلا" براي به ياد سپردن يك عدد 12 رقمي مي توان آن را به 3 دسته 4 رقمي تقسيم كرد.
و ) روش اكرونيم و آكروستيك : اكرونيمها نشانههاي حروفي هستند كه فرد با استفاده از آنها مطالب راههاي مقابله با فراموشي و بهسازي حافظه 5 نسبتا" پيچيده اي را به خاطر مي آورد مثل ( يونسكو unesco ). در اكروستيكها از واژگان يا جملاتي استفاده به عمل مي آيد كه حروف يا حرف اول هر واژه نشان دهنده آن ماده اطلاعاتي است كه بايد به خاطر سپرده شود .
هـ ) روش داستان سازي براي خود: اگر يك ليست از مواد غير مربوط به هم داشته باشيد و بخواهيد آنها را حفظ كرده و بعدا" به خاطر بياوريد مي توان براي پيوند دادن ما بين مواد ليست از روش داستان سازي استفاده كنيد.
پایان
گروه مشاوره اردکان![]()


